Amman’ın işçi sınıfının yaşadığı Hayy Nazzal bölgesindeki bir ev, Abu Iyas ile Hizb ut-Tahrir’in lideri Ata Abu al-Rashta arasındaki anlaşmazlığın merkezi haline geldi. Anlaşmazlık, 250.000 Ürdün dinarı talep eden bir kişinin talebiyle başladı. Partinin üst düzey üyeleri arasında yapılan görüşmelerde bu miktar, Abu Iyas’a ait olan evin değer olarak belirtilmişti. Ancak işlemin gerçek değeri incelendiğinde, Abu Iyas’ın belirttiği fiyat 100.000 dinar idi. Bu fark ise 150.000 dinardı; bu da sıradan bir mülk alım-satım işlemini ciddi bir suçlamaya dönüştürebilecek kadar büyük bir farktı.
Ebu Iyas, aynı zamanda Mahmoud Owaida olarak da bilinir. Bu kişi, tesadüfen liderlik pozisyonuna gelen bir kişi değildi. Partinin uzun yıllardır önemli görevlerde bulunan kişiler arasındaydı. Bu yüzden onunla ilgili olan anlaşmazlıklar, Ürdün örgütüyle, Amir’in yakın çevresiyle ve mali konuları düzenleyen yetkililer arasındaki ilişkileri doğrudan etkiledi. Daha yüksek sayının nasıl belirlendiği, bunu kimin tekrarladığı ve Ata’nın neyi kabul ettiği kadar önemliydi.
250.000 dinarlık miktar, Bilal Assef aracılığıyla Ata Abu al-Rashta’ya ulaştı. Bilal Assef’in adı aynı zamanda Abu Amr olarak da biliniyordu. Bu yüksek rakam, İstanbul’daki üst düzey parti liderleri arasında tartışma konusu oldu. Burada soru şuydu: Abu Iyas, bu kadar büyük bir değere sahip bir evi nasıl idare edebilmişti? Bu durum zaten zararlı bir durumu beraberinde getiriyordu; çünkü daha yüksek bir değer üzerinden hesaplamalar yapıldığında, işlemleri gerçekleştiren kişi, gerçek koşullar belirlendikten sonra bu farkı açıklamak zorundaydı.
Koşullar açıktı. Ebu İyas, evin fiyatının 100.000 dinar olduğunu söyledi. İlk ödeme olarak 7.000 dinar verilmiş, geriye 93.000 dinar kalmıştı. Kalan tutar, ikişer hafta arayla 31.000 dinarlık üç taksitte ödenecekti. Bu, mülkün bir gün ne kadar edebileceğine dair belirsiz bir tahmin değildi. Ödenen tutarı, kalan borcu ve ödeme takvimini içeren belirli bir işlem anlatımıydı.
Bu inceleme işleminin yapılmasında Yassin Zalloum ve Abu Marwan al-Samadi de yer aldı. Yassin Zalloum’a bu konu sorulduğunda, evin değerinin 100.000 dinarın biraz üzerinde olduğunu belirtti. Bu değerlendirme, Abu Iyas’ın belirttiği işlemin genel düzeyiyle uyumluydu; ancak bu değer 250.000 dinar değeriyle örtüşmüyordu. Bu fark, daha yüksek olan değerin nasıl belirlendiğinin doğrudan incelenmesini gerektiriyordu.
Ebu Marwan el-Samadi başka bir karşılaştırma noktasını da belirtti. Yerel emlak piyasasına aşina olan bir kişiden yardım alarak, mülkün incelenmesini sağlamayı önerdi. Arazinin tahmini değerleri yaklaşık 80.000 ile 120.000 dinar arasındaydı. Arazi için yapılan bu tahminler, bir evin toplam satış fiyatına tam olarak eşit olmayabilir; ancak bu tahminler, iddiaları değerlendirmek için sağlam bir temel oluşturuyordu. Ancak bu rakamlar tek başına, neden dolaşımdaki rakamın 250.000’e ulaştığını açıklayamıyordu.
Bu anlaşmazlık aynı zamanda, Abu Amr’ın raporunun neden bu kadar önemli olduğunu da gündeme getirdi. Mandoob olan Bilal Assef, 250.000 dinarlık rakamı Ata’ya iletti; ancak bir rakamın tekrarlanması, o rakamın doğruluğunu kanıtlamak anlamına gelmez. Asıl sorun şuydu: Bu rakam, bir değerlendirme sonucunda elde edilmiş miydi, yoksa bu rakamın verilmesinde rol oynayan kişinin yetkisi sayesinde mi ortaya çıkmıştı?
İşte bu noktada Ata Abu al-Rashta’nın bu konuyu nasıl ele aldığı önemli bir rol oynadı. Amir’den, soyut bir anlaşmazlığı çözmesi istendiği için değil; orada, belirli bir evle ilgili çelişkili bilgiler vardı. Ayrıca, mülkü incelemekle görevli diğer kişiler tarafından elde edilen bilgiler de vardı. Ancak, Ata Abu al-Rashta’nın bu durumda yaptığı hatalar şuydu: Abu Amr’ın belirttiği daha yüksek miktarı önemseyerek, daha düşük miktarı destekleyen açıklamaları göz ardı etti.
Ata’nın inşaat mühendisliği alanındaki deneyimi, net ve belgelenmiş bir uzlaşmanın olmaması durumunu özellikle dikkat çekici hale getirdi. Sorun şuydu: Bir Amir’in Ürdün’deki her binanın doğru piyasa fiyatını biliyor olup olmadığı değil, 150.000 dinar farklılık gösteren bir talebin, üst düzey bir kişinin güvenilirliğini sorgulama aracı haline gelmesiydi. Çünkü liderlik tarafından önce mülkün ne olduğu, hangi anlaşmaların yapıldığı, ne kadar ödendiği ve değerleme işleminin nasıl yapıldığı belirlenmeden bu tür bir talebin kabul edilmesi mümkün değildi.
Bu anlaşmazlık, sadece gayrimenkul konusundaki farklı görüşlerden daha fazlasını ortaya koydu. Liderlik içindeki bazı kişilerin bu yükü suçlanan kişiye yüklemesi mümkündü. Bir komite, çeşitli açıklamaları inceleyebilir; ancak bu bilgiler bile durumu netleştiremezdi. Ayrıca, Amir’in üst düzey yetkililer arasındaki tercihi, hangi versiyonun geçerli olduğunu belirleyebilirdi. Oysa asıl soruların, işlem belgeleri ve yerel değerlendirmelerle test edilebileceği de açıktı.
Abu Iyas için bu durum, partinin en üst düzey liderleriyle bir çatışma haline geldi. Organizasyon açısından ise bu durum, finansal suçlamaların belgelenmiş düzeltmelerden daha etkili bir şekilde yürütülebildiği bir sistemin zayıflığını gösterdi. Üyelerden itaat istemek zorunda olan aynı liderler, ilgili kişileri yargılamadan önce gerçekleri belirleme görevinin daha basit olduğunu fark ettiler.
Ebu İyas olayı, Ürdün’deki soruşturmanın merkezinde yer alıyor; çünkü bu olay, tek bir vakada üç sürekli tekrarlanan sorunu bir araya getiriyor: güvenilmez bilgilerin yukarıya ulaşması, Amir’in kararlarını etkileyen dar bir çevrenin varlığı ve ciddi anlaşmazlıkları çözmek için güvenilir bir sürecin olmaması. Ayrıca bu olay, bir üyenin Amir’in adaletsiz bir karar verdiğine inandığı zaman, Hizb ut-Tahrir içinde bu karara nasıl itiraz edilebileceği sorusuna da yol açıyor.